Jong en oud bij herdenking
Een grote schare trouwe deelnemers aan de jaarlijkse herdenking heeft zich op 25 februari 2013 tegen vijf uur verzameld rond de Dokwerker. Delegaties van oud-verzetsmensen en slachtoffers, van bedrijven, gemeentebesturen en vakbonden. Er zijn ook veel nieuwe gezichten. Leerlingen van de joodse basisschool Rosj Pina, die het beeld van Mari Andriessen geadopteerd hebben. En ook leerlingen van het nieuwe Hyperion Lyceum in Amsterdam-Noord en van het IJburgcollege. Ze hebben deze maand les gehad over de staking en hebben een opvoering bijgewoond van de theatrale vertelling “STAAKT...” van theatergroep Barbaren & Co.
Joke Koningh, voorzitter van het Comité Herdenking Februaristaking 1941, heet de aanwezigen welkom.“Hier bij de Dokwerker herdenken we de mensen die ondanks gevaar voor eigen leven opkwamen voor hun medeburgers. De staking van 1941 staat symbool voor opkomen voor je medemens wanneer en waar dat nodig is”, zegt ze. Burgemeester Jan van Zanen van Amstelveen houdt een korte toespraak. Hij vindt het eervol om hier te mogen spreken en herinnert aan de wapenspreuk “Heldhaftig, Vastberaden, Barmhartig”, die de toenmalige koningin Wilhelmina 67 jaar geleden toevoegde aan het wapen van Amsterdam. Dat deed zij bij de eerste herdenking van de Februaristaking in 1946.
 foto: Hans Mooren
Van Zanen: de staking was een verzetsactie die z’n weerga niet kende. “Aanleiding vormde een aantal incidenten waarbij Joden door NSB’ers en Duitsers werden uitgedaagd en vernederd. Dit leidde tot schermutselingen en vechtpartijen waarbij NSB’ers en nazi’s gewond raakten. Als represaille werden bij razzia’s 425 Joodse mannen opgepakt en via kamp Schoorl - het eerste concentratiekamp in Nederland - naar de concentratiekampen Mauthausen en Buchenwald afgevoerd.”
“Veel Amsterdammers waren getuige van deze razzia’s. Daarop besloten Amsterdamse leden van de CPN op te roepen tot een proteststaking. De tekst van de oproep luidde onder meer als volgt: ‘ … Protesteert tegen de afschuwelijke Jodenvervolgingen!!! … Beseft de enorme kracht van uw eensgezinde daad!!!!! … Weest eensgezind!! Weest moedig!!! …’ En daar tussen stond met pen geschreven: Staakt!!! Staakt!!! Staakt!!! Het effect was enorm. Tienduizenden mensen toonden zich die dagen solidair.
Van Zanen roemde de mensen die zich openlijk verzetten tegen onderdrukking en vernedering en herinnerde eraan dat er anno 2013 nog steeds regimes zijn die onderdrukken, vernederen en mensen dwingen tot verzetsdaden. “De Februaristaking herdenken is in mijn ogen essentieel, om voor àltijd in het hoofd te houden dat je moet opstaan tegen ongerechtigheid, ook al treft het niet steeds je zelf”, aldus Van Zanen.
''Het verzet van toen mag en moet een inspiratie voor ons allen zijn: Heldhaftig, Vastberaden, Barmhartig! Of, om het met een favoriete passage uit het Wilhelmus te zeggen: ' ... de tirannie verdrijven, die mij mijn hart doorwondt ...'.”
Na de toespraak droeg Noraly Beyer, voormalig presentatrice van het NOS-journaal, twee gedichten voor. Ze wees erop hoe 33 jaar geleden, op 25 februari 1980, militairen de macht grepen in Suriname. Dat was het begin van politiek geweld dat op 8 december 1982 escaleerde in de moord op 15 mannen die de moed hadden gehad om zich te verzetten tegen de militaire dictatuur.
 foto: Hans Mooren
Dan begint het defilé langs de Dokwerker, het onverzettelijke symbool van de Februaristaking. Opkomen voor medemensen die in het nauw gedreven worden. Tirannie verdrijven. Moed verzamelen om je te verzetten.
|
|
Staakt.. heel goed bezocht
De theatrale vertelling STAAKT... van theatergroep Barbaren & Co had ook in 2013 veel succes. STAAKT… werd in februari voor enkele honderden leerlingen opgevoerd op het Hyperion Lyceum en IJburg College in Amsterdam; op zondag 24 februari in het Verzetsmuseum Amsterdam; op maandag 25 februari in het Amsterdamse stadhuis en op dinsdag 26 februari bij de herdenking van de Februaristaking in Zaandam. Lees meer
|
‘Goed dat er zoveel mensen kwamen’
Twee leerlingen van het Hyperion Lyceum uit Amsterdam schreven naar aanleiding van hun deelname aan de herdenking vande Februaristaking op 25 februari 2013 en het daarvoor bijwonen van een opvoering van STAAKT… een impressie.
Verslag van Josefien:
Elk jaar herdenken wij de Februaristaking van 25 februari 1941 uit de Tweede Wereldoorlog.
Voorstelling:
Dit jaar was er een voorstelling over de Februaristaking, deze voorstelling werd onder andere gespeeld op het Hyperion Lyceum. De voorstelling werd gespeeld
door vier acteurs en 1 muzikant, die op piano begeleidde. De voorstelling bestond uit stukjes acteren naar aanleiding van teksten die ze hadden geschreven.
Ook bestond de voorstelling uit liedjes over wat er allemaal gebeurde tijdens de Tweede Wereldoorlog en tijdens de staking. Ze wilden ons vertellen over de tijd
van toen en ze wilden zorgen dat ook de jongere generaties er wat van mee kregen. Je mag het laten zien als je het niet eens bent met onrecht.
Herdenking:
Ieder jaar op 25 februari wordt de Februaristaking op het Jonas Daniël Meijerplein herdacht. Dit plein was in de tijd van de Tweede Wereldoorlog
het hart van de Jodenbuurt van Amsterdam. Wij, leerlingen van het Hyperion Lyceum, gingen hier dit jaar voor het eerst samen naartoe.Het begon om kwart voor vijf. Er was een toespraak van de burgemeester van Amstelveen, hij vertelde over het onrecht in de oorlog, maar ook over het onrecht van nu. Hij vroeg ons om waakzaam te blijven.Er werden gedichten voorgedragen, 1 hiervan ging over een foto van de razzia die vooraf ging aan de staking.
Om vijf uur gingen de klokken van de Mozes en Aäronkerk luiden en begon iedereen met het leggen van prachtige kransen en bloemen. De leerlingen van het Hyperion Lyceum
hadden ieder een witte roos om neer te leggen.Ik vind dat het belangrijk is om dit te herdenken ieder jaar, omdat wij ons leven nu te danken hebben aan het lef van onze overgroot
en grootouders.Wij hebben het namelijk heel goed nu.
 foto: Hans Mooren
Verslag van Fenna:
Met zijn allen stonden we daar. Met witte rozen in onze handen. Te kijken naar de mensen die bloemenkransen voor het standbeeld plaatsten.Samen met een paar docenten en wat leerlingen van onze school waren we naar de Februaristakingsherdenking gegaan. Toen we aankwamen op het Jonas Daniël Meijerplein kregen we een roos van een docent.We liepen naar de zijkant zodat iedereen het goed kon zien. Vervolgens werden er toespraken gehouden. Het zette je echt aan het denken. Als ik naar het plein keek, zag ik de beelden bijna voor me. Toen de verhalen afgelopen werden, werd er een soort harde klok geluid,terwijl mensen bloemenkransen voor het standbeeldneerzetten. Het waren grote, mooi versierde kransen. Even later mochten wij onze roosjes neerleggen.In een rijtje liepen we naar het standbeeld van 'De Dokwerker'.
Omdat voor het standbeeld al erg veel bloemen lagen, liepen we een stukje achter het standbeeld om daar onze bloemen neer te leggen. Daarna gingen we lekker rond de vuurkorf
staan om een beetje op te warmen.
Ik vond het erg interessant en ook goed dat er zoveel mensen naartoe kwamen omdat het een erg belangrijk onderwerp is.Ik vond de toespraken die gehouden werden ook erg mooi.
Het verbaasde me dat zo'n niet 'superbekende' herdenking wel veel aandacht trekt en dat het er vol lag met bloemen.Als deze verzetsmensen er niet waren geweest, hadden mijn opa en oma de oorlog misschien wel niet overleefd. En dan zouden mijn ouders niet geboren zijn. En ik ook niet.
|
|
Veel weerklank voor herdenking
De herdenking van de Februaristaking in 2013 heeft veel weerklank gekregen. In de aanloop naar de herdenking op 25 februari bij de Dokwerker werden oproepen geplaatst in tal van vooral lokale kranten in Amsterdam en omliggende gemeenten en op diverse websites.
Zo verschenen oproepen en mededelingen in uitgaven van de gemeenten Amsterdam, Alkmaar, Amstelveen, Oostzaan, Velsen, Wormerland en Zaanstad en alle zeven stadsdelen in Amsterdam. Vakbonden als Abvakabo in Amsterdam en FNV Bondgenoten, organisaties als Overlegorgaan Caribische Nederlanders, XminY beweging, Assadaaka Community en stichting Onze Hoop, GroenLinks Amsterdam, WO2 Actueel, NCPN Twente, SP afdeling Purmerend, Stedelijk 4 en 5 mei Comité Zaanstad, Verzetsmuseum Amsterdam maakten melding van de herdenking en deden een oproep tot deelname uitgaan. Verder was er zowel vooraf als na 25 februari aandacht voor de herdenking op websites als Jekuntmeer.nl, Jouw FM in Haarlem, Human.nl, Socialisme.nu, De Waarheid.nu, Eropuit/blog.nl, Nieuwsbank, NU.nl.
De dagbladen en radio- en televisieomroepen lieten het afweten op een enkele uitzondering na als het Noordhollands Dagblad (verslagje van de herdenking in Zaandam op 26 februari) , de Telegraaf op 26 februari en de VPRO die op 25 februari vlak voor de herdenking bij de Dokwerker op Radio 1 een kort interview uitzond met Noraly Beyer.
Op YouTube is ook een video te vinden over de herdenking bij de Dokwerker. Deze film is te vinden via www.youtube.com/watch?v=875pFJiheD0 |
Ruim 600 ondersteuners van herdenking
Ruim 600 mensen, organisaties en instellingen hebben via een financiële bijdrage en anderszins hun steun betuigd aan de herdenking in 2013.
Het betreft vele particulieren, maar ook diverse verzetsorganisaties en vakbonden, gemeenten, diverse politieke partijen en vertegenwoordigers daarvan.
Zie voor een overzicht ondersteunerslijst. |
|
|
|
|
Gedicht:
25 februari 1941
- dag van Amsterdam
Wat men uit dezen bitt'ren tijd Aan uur en dag vergeten mag; Nooit deze onvolprezen dag. Toen 't volk, dreiging en dood ten spijt, Terwille der gerechtigheid, Opstond voor 't volk dat onderlag.
(vermoedelijk van Mr Sem Davids)
|
